Trillingsmetingen, waarom en wanneer?

bbci-frijwijk-02Dat trillingen overlast kunnen veroorzaken is bekend. Gelukkig is het mogelijk de overlast zo veel mogelijk te beperken door vooraf in kaart te brengen wat de gebouwen, mensen en apparatuur in de omgeving van nieuwbouw kan hebben. Trillingsmetingen maken het overzicht compleet. Waarom worden trillingen gemeten en wanneer moet je dat doen?

Advies en overlast voorkomen

De uitkomsten van een trillingsmeting zijn vooral bedoeld om aannemers te adviseren. Bovendien is het wel zo handig dat er ingegrepen kan worden als de overlast te groot wordt. Van trillingen kan aanzienlijke schade ontstaan aan gebouwen, maar ook aan apparatuur. Zo kunnen er scheuren ontstaan in gebouwen waardoor het gebouw niet alleen minder fraai oogt, maar ook nog eens een verhoogde kans heeft op schade in die mate dat herstelwerkzaamheden nog niet zo eenvoudig zijn.

Apparatuur kan van slag raken door trillingen. Denk bijvoorbeeld wat de gevolgen zouden kunnen zijn als in de buurt van een ziekenhuis gebouwd wordt… Nog altijd geldt: voorkomen is beter dan genezen. 

Intrillen en heien

De meest voor de hand liggende trillingen in de bouw ontstaan door heien van betonpalen of intrillen van damwanden. Dat is echter niet de enige kans op trillingsschade, ook zwaar bouwverkeer kan te veel trillingen veroorzaken. Voor het in kaart brengen van de trillingen, wordt meestal eerst een nulmeting gedaan. Zo weet men wat de normale omstandigheden zijn bij het gebouw.

Zodra de bouwwerkzaamheden starten worden de metingen meestal onbemand gedaan. Dit betekent dat er een alarm afgaat als de trillingen de normen overschrijden, waardoor direct en voor er verdere schade ontstaat ingegrepen kan worden. De opdrachtgever wordt middels mails dagelijks op de hoogte gesteld van de meetresultaten.

Hinder voor personen

Niet alleen gebouwen en apparaten kunnen hinder ondervinden van trillingen, ook personen kunnen er onder leiden. Als er een damwand getrild wordt, vlakbij je woning, dan kan het zijn dat de kopjes in de kast trillen, of je zelfs het gevoel hebt dat het hele huis schudt. Dit kan als naar ervaren worden. Wat geschaard moet worden onder hinder en wat onder overlast is natuurlijk niet te bepalen.

Het is nu eenmaal zo dat trillingen door ieder persoon anders beleefd worden. Richtlijnen bepalen wat de norm is. Wel is het zo, dat trillingen die misschien niet eens schadelijk zijn voor een gebouw, wel hinderlijk kunnen zijn voor een mens. Door de richtlijnen wordt in elk geval eenvoudiger gemaakt te bepalen wat de norm is en wat gemiddeld genomen te verdragen is.

Steeds meer bouwwerken met trillingen

Als het lijkt dat de trillingen hinderlijker zijn dan vroeger, dan zou dat wel eens kunnen kloppen. Steeds meer vinden bouwwerkzaamheden onder de grond plaats, waardoor het trillen van damwanden een van de onontkoombare klussen is. Tunnels, parkeergarages, gebouwen met grote kelders, er zijn nogal wat werkzaamheden te bedenken die meer en meer voorkomen. Ook het aanleggen van verkeersdrempels kan hinderlijk zijn.

Er zijn schadegevallen bekend, waarbij gebouwen door de combinatie van vooral het zwaardere wegverkeer en de verkeersdrempels voor overlast zorgt. Over de aanleg van verkeersdrempels moet dus te allen tijde goed worden nagedacht. Zo kan het nooit goed zijn als er een drempel aangelegd wordt, waarbij het de bedoeling is dat de gewenste snelheid meer dan vijfentwintig kilometer onder de gebruikelijke (heersende) snelheid is. Het is zaak hier niet te kijken naar de maximale snelheid, die verschilt nogal eens van de heersende snelheid.

Schadeclaims voorkomen

Dat steeds meer aannemers in zee gaan met bedrijven die trillingen kunnen meten of zelfs voor trillingspredictie kunnen zorgen is niet zo vreemd, een grote schadeclaim kan in een klap zorgen dat een project niets meer opbrengt. Als vooraf bepaald wordt waar een gebouw al schade heeft, wordt voorkomen dat deze schade, al dan niet per ongeluk, geclaimd wordt bij de aannemer. Je zou er bijvoorbeeld ook aan kunnen denken een complete risicoanalyse te laten opstellen.