De tijdlijn van de Vikingen in belangrijke gebeurtenissen
De tijdlijn van de Vikingen loopt meestal van 793 tot 1066. De aanval op het klooster van Lindisfarne geldt als het gebruikelijke begin van de Vikingtijd. De Slag bij Stamford Bridge wordt vaak als eindpunt genomen. Tussen die momenten vielen Vikingen gebieden aan, dreven ze handel en vestigden ze zich op nieuwe plekken.
De jaartallen zijn geen harde grenzen. Ook vóór 793 voeren Scandinaviërs naar andere gebieden en na 1066 verdwenen hun reizen en contacten niet opeens.
De tijdlijn van de Vikingen: van 793 tot 1066
793: aanval op Lindisfarne. Vikingen plunderden het klooster op het eiland Lindisfarne, voor de kust van Engeland. De aanval maakte veel indruk op tijdgenoten en is een bekend beginpunt van de Vikingtijd. Het was niet de eerste keer dat Scandinaviërs buiten hun eigen gebied kwamen.
Vanaf de negende eeuw: aanvallen en vestiging. Vikingen voeren naar verschillende delen van Europa. Ze vielen onder meer nederzettingen en kloosters aan, maar kwamen ook om handel te drijven. In deze periode werd ook handelsplaats Dorestad, in het huidige Nederland, aangevallen.
865: een groot leger komt aan in Engeland. Een leger uit Scandinavië landde in Engeland. Anders dan bij een korte plundertocht bleven de strijders langere tijd en veroverden ze gebieden. York kwam onder hun bestuur en groeide uit tot een plaats waar handel werd gedreven.
878: strijd om Engeland. De Engelse koning Alfred van Wessex versloeg een Viking-leger bij Edington. Daarna bleef een groot deel van Engeland onder invloed van Scandinavische leiders. Die gebieden staan bekend als de Danelaw.
911: een gebied in Frankrijk. De Frankische koning gaf de Scandinavische leider Rollo een gebied rond de rivier de Seine. Daaruit groeide later Normandië. De afspraak laat zien dat Scandinavische leiders niet alleen plunderden, maar ook grond en macht konden krijgen door onderhandelingen.
Rond 985: vestiging op Groenland. Erik de Rode leidde kolonisten vanuit IJsland naar Groenland. Daar ontstonden Scandinavische nederzettingen. IJsland zelf was al eerder in de Vikingtijd vanuit Scandinavië bewoond geraakt.
Rond 1000: aankomst in Noord-Amerika. Leif Eriksson wordt verbonden met een reis naar een gebied dat in oude verhalen Vinland heet. Bij L’Anse aux Meadows op Newfoundland zijn resten van een Scandinavische nederzetting gevonden. De Vikingen waren niet de eerste mensen in Noord-Amerika: daar leefden al inheemse volken.
1016: Knoet wordt koning van Engeland. De Deense leider Knoet kreeg de Engelse kroon. Hij regeerde later ook over Denemarken en Noorwegen. Zijn rijk laat zien hoeveel politieke macht Scandinavische heersers in deze periode konden hebben.
1066: Slag bij Stamford Bridge. De Noorse koning Harald Hardrada viel Engeland binnen en werd bij Stamford Bridge verslagen door de Engelse koning Harold Godwinson. Harald sneuvelde in de strijd. Deze slag geldt vaak als het einde van de Vikingtijd.
Waarom begint en eindigt de Vikingtijd met een slag?
Lindisfarne en Stamford Bridge zijn handige herkenningspunten, maar ze vertellen niet het hele verhaal. Een tijdperk begint of eindigt niet overal tegelijk. Reizen, handel en vestiging veranderden geleidelijk, net als de macht van koningen en de verspreiding van het christendom.
De tijdlijn laat daardoor meer zien dan een reeks aanvallen. Tussen Lindisfarne en Stamford Bridge kwamen er ook nederzettingen, handelsplaatsen en nieuwe machtsgebieden bij. De Vikingtijd was dus zowel een periode van strijd als van reizen en blijvende contacten.
