Aarde vanuit de ruimte: zo ziet onze planeet eruit
De aarde vanuit de ruimte ziet eruit als een blauwe planeet met witte wolken, donkere oceanen en stukken land in groene, bruine en witte tinten. Wat je precies ziet, hangt af van de afstand: vanuit het internationale ruimtestation zie je een deel van het aardoppervlak, vanaf de omgeving van de maan past de hele aarde in beeld.
Ook jij kunt dat uitzicht bekijken. Er zijn livebeelden vanuit het ruimtestation en satellietbeelden waarop je wolken, continenten en soms de hele verlichte kant van de aarde ziet.
Hoe ziet de aarde vanuit de ruimte eruit?
Het eerste wat opvalt, is de kleur blauw. Die komt vooral door de oceanen, die een groot deel van het aardoppervlak bedekken. Daarboven liggen witte wolken, soms in lange stroken en soms in grote draaikolken. Waar weinig wolken zijn, zie je land: groene gebieden, bruine woestijnen en witte sneeuw en ijs.
Aan de rand van de aarde is op sommige beelden een dunne blauwe lijn te zien. Dat is de atmosfeer, de laag lucht rondom onze planeet. Vanaf de ruimte valt op hoe dun die laag lijkt vergeleken met de aarde zelf.
De kleuren zijn niet op elke foto hetzelfde. Dat komt onder meer door het zonlicht, de wolken en de camera. Sommige beelden zijn bewerkt om bijvoorbeeld wolken of land beter zichtbaar te maken.
Het uitzicht vanuit het internationale ruimtestation
Het internationale ruimtestation, meestal het ISS genoemd, draait op ongeveer 400 kilometer hoogte om de aarde. Vanuit de ramen kijken astronauten neer op oceanen, bergketens, woestijnen en wolken. Bij helder weer zijn ook grotere steden en kustlijnen zichtbaar.
Vanaf die hoogte zie je niet de hele aarde tegelijk. Daarvoor staat het ruimtestation te dicht bij het oppervlak. Je ziet wel een groot gebied en aan de horizon is de kromming van de aarde te herkennen. Hoe sterk die kromming op een foto lijkt, hangt ook af van de gebruikte cameralens.
Het ISS vliegt afwisselend over de dagkant en de nachtkant van de aarde. Aan de donkere kant kunnen astronauten stadslichten, bliksem en soms poollicht zien. Overdag zijn juist de kleuren van land, zee en wolken beter zichtbaar.
Een beroemd bouwwerk zoals de Chinese Muur is vanuit het ISS niet zomaar met het blote oog te herkennen. De muur is lang, maar ook smal en heeft vaak weinig contrast met de omgeving.
De hele aarde op één beeld
Wil je de aarde als een volledige bol zien, dan moet een camera veel verder weg staan dan het ISS. Vanaf grote afstand past de hele zichtbare kant van de planeet in beeld. Welke delen je ziet, hangt af van de plek van de camera en van de stand van de zon.
Een bekend voorbeeld is Earthrise, de foto die de bemanning van Apollo 8 in december 1968 maakte tijdens een vlucht rond de maan. Daarop lijkt de aarde boven het maanoppervlak op te komen. Het is geen zonsopkomst op aarde, maar een uitzicht dat ontstond doordat het ruimtevaartuig om de maan vloog.
Een andere bekende foto is The Blue Marble, gemaakt door de bemanning van Apollo 17. Hierop is de verlichte aarde als een bijna volledige bol te zien. Op zulke foto’s zie je alleen de kant die naar de camera is gericht, niet de achterkant van de planeet.
Vanaf nog grotere afstand wordt de aarde steeds kleiner in beeld. Ruimtevaartuigen hebben ook foto’s gemaakt waarop de aarde en de maan samen te zien zijn.
Live de aarde vanuit de ruimte bekijken
NASA laat via livestreams beelden van camera’s op het ISS zien. Je kijkt dan mee vanuit een ruimtevaartuig dat om de aarde draait. Zoek op de website of het YouTube-kanaal van NASA naar de livebeelden van het ISS.
Een zwart beeld betekent niet altijd dat de camera stuk is. Het ruimtestation kan boven de nachtkant van de aarde vliegen. Ook kan een uitzending tijdelijk onderbroken zijn of kan er een andere camera in gebruik zijn.
Wil je vooral zien waar wolken liggen? Dan zijn satellietbeelden handig. Weersatellieten maken regelmatig beelden van de aarde. Organisaties zoals EUMETSAT en NOAA tonen zulke beelden online. Dat zijn meestal geen doorlopende videobeelden: je ziet een reeks foto’s die na elkaar wordt vernieuwd.
Wat zie je op beelden van de aarde?
Niet elk ruimtebeeld laat hetzelfde zien. Bij het bekijken zijn dit handige verschillen:
- ISS-camera’s: tonen een deel van de aarde van relatief dichtbij. Je ziet de ondergrond langzaam voorbij bewegen.
- Weersatellieten: laten vooral goed zien hoe wolken boven grote gebieden liggen en veranderen.
- Foto’s van ver weg: kunnen de aarde als volledige schijf tonen, maar laten minder details op het oppervlak zien.
- Nachtbeelden: maken stadslichten en soms poollicht zichtbaar, terwijl land en zee moeilijker te onderscheiden zijn.
Een satellietbeeld hoeft geen gewone kleurenfoto te zijn. Sommige instrumenten meten straling die je met je ogen niet kunt zien. Die metingen krijgen kleuren, zodat bijvoorbeeld wolken beter te onderscheiden zijn. Ook kan één kaart zijn samengesteld uit meerdere opnamen.
Veelgestelde vragen over de aarde vanuit de ruimte
Kun je de hele aarde vanuit het ISS zien?
Nee. Het ISS staat te dicht bij het aardoppervlak om de hele planeet tegelijk te zien. Je ziet wel een groot deel van het oppervlak en de horizon.
Waarom zie je op veel ruimtefoto’s geen sterren?
De verlichte aarde is veel helderder dan de sterren. Als een camera wordt ingesteld om de aarde goed vast te leggen, zijn de zwakke sterren op de foto vaak niet zichtbaar. Dat betekent niet dat ze er niet zijn.
Is een beeld van de aarde altijd live?
Nee. Een foto kan eerder zijn gemaakt en een satellietbeeld kan uit meerdere opnamen bestaan. Bij een livestream kijk je naar bewegende beelden, al kan de uitzending enige vertraging hebben.
Voor een bewegend uitzicht kun je de ISS-stream openen. Wil je juist de vorm van continenten en de wolken boven een groot gebied bekijken, dan geeft een beeld van een weersatelliet meer overzicht.
