Weetjes over Mars: ontdek de verrassingen van de rode planeet
Weetjes over Mars zijn er genoeg: een dag duurt er bijna even lang als op aarde, je weegt er minder en er ligt waterijs bij de polen. Ook heeft de rode planeet twee kleine manen en een vulkaan die veel hoger is dan de hoogste berg op aarde.
Mars is de vierde planeet vanaf de zon. Het is een rotsachtige planeet met kraters, duinen, vulkanen en diepe dalen. Deze weetjes laten zien wat Mars zo bijzonder maakt.
Weetjes over Mars en zijn rode uiterlijk
1. De rode kleur komt door roest. In de bodem en het stof op Mars zit veel ijzer. Dat ijzer is in aanraking gekomen met zuurstof en gaan roesten. Het roestige stof geeft de planeet haar roodbruine kleur.
2. Mars is vernoemd naar een oorlogsgod. De Romeinen noemden de planeet naar Mars, hun god van de oorlog. De rode kleur werd met bloed en oorlog in verband gebracht.
3. Mars is kleiner dan de aarde. De doorsnede van Mars is ongeveer 6.800 kilometer. Dat is iets meer dan de helft van de doorsnede van de aarde. De massa van Mars is ongeveer een tiende van die van de aarde.
4. Mars is ongeveer 4,57 miljard jaar oud. De planeet ontstond uit dezelfde wolk van gas en stof als de zon en de andere planeten in ons zonnestelsel.
Dagen, jaren en seizoenen op Mars
5. Een dag op Mars duurt bijna even lang als op aarde. Van de ene middag tot de volgende gaan er ongeveer 24 uur en 40 minuten voorbij. Zo’n Marsdag wordt ook wel een sol genoemd.
6. Een Marsjaar duurt bijna twee aardse jaren. Mars heeft ongeveer 687 aardse dagen nodig om eenmaal rond de zon te draaien. De planeet staat verder van de zon dan de aarde en legt daardoor een langere baan af.
7. Ook op Mars zijn er vier seizoenen. Net als op aarde staat de draai-as van Mars schuin. Daardoor verandert de hoeveelheid zonlicht op het noordelijke en zuidelijke halfrond in de loop van het jaar. Omdat een Marsjaar langer duurt, duren de seizoenen er ook langer.
Water, kou en lucht op de rode planeet
8. Vroeger stroomde er water over Mars. Op beelden van de planeet zijn oude rivierdelta’s, meerbodems en uitgesleten dalen te zien. Ook zijn er gesteenten gevonden die in de aanwezigheid van water zijn ontstaan. Mars moet vroeger dus veel natter zijn geweest dan nu.
9. Er is nog steeds water op Mars, vooral als ijs. Bij de polen ligt waterijs en ook onder het oppervlak zijn grote hoeveelheden ijs gevonden. De lucht is zo ijl dat vloeibaar water aan het oppervlak meestal niet lang stabiel kan blijven.
10. Mars is een koude planeet. De gemiddelde temperatuur ligt rond de min 60 graden Celsius. Het kan plaatselijk en tijdelijk warmer worden, maar ook veel kouder. De temperatuur verschilt onder meer per seizoen en plek.
11. Je kunt de lucht op Mars niet inademen. De atmosfeer bestaat voor ongeveer 95 procent uit koolstofdioxide. De luchtdruk is ook heel laag, ongeveer 1 procent van de gemiddelde luchtdruk op aarde. Zonder bescherming kan een mens er niet overleven.
12. Mars had vroeger waarschijnlijk een dikkere atmosfeer. Een deel van die atmosfeer is in de loop van miljarden jaren naar de ruimte verdwenen. Ruimtesonde MAVEN onderzoekt hoe Mars zijn atmosfeer verliest.
Opmerkelijke bergen, dalen en manen
13. Op Mars staat een enorme vulkaan. Olympus Mons is de grootste vulkaan op een planeet in ons zonnestelsel. Hij is ongeveer 22 kilometer hoog en heeft een doorsnede van ongeveer 600 kilometer. Dat maakt hem veel hoger dan de Mount Everest.
14. Mars heeft ook een gigantisch stelsel van kloven. Valles Marineris is zo breed als de Verenigde Staten en op het diepste punt ongeveer 7 kilometer diep. Het landschap bestaat uit meerdere kloven en dalen.
15. Mars heeft twee kleine manen. Ze heten Phobos en Deimos en zijn onregelmatig van vorm. Hoe ze precies zijn ontstaan, is nog niet zeker. Mogelijk zijn het ingevangen planetoïden, maar ze kunnen ook zijn gevormd uit materiaal dat na een inslag rond Mars terechtkwam.
16. Phobos beweegt langzaam naar Mars toe. Op zeer lange termijn kan de maan op Mars vallen of door de aantrekkingskracht van de planeet uit elkaar worden getrokken. Dat gebeurt niet snel: het gaat om tientallen miljoenen jaren.
Wat weegt een mens op Mars?
17. Je gewicht op Mars is veel lager dan op aarde. De zwaartekracht aan het oppervlak is ongeveer 37 procent van die op aarde. Weeg je op aarde 60 kilo, dan zou een weegschaal op Mars ongeveer 22 kilo aangeven.
Je lichaam bevat dan nog evenveel massa: je bent niet ineens kleiner geworden. De planeet trekt alleen minder sterk aan je. Daardoor zou je er ook makkelijker kunnen springen, al heb je wel een ruimtepak nodig.
Weetjes over Mars en de zoektocht naar leven
18. Er zijn stukjes Mars op aarde gevonden. Bij grote inslagen is gesteente van Mars de ruimte in geslingerd. Sommige brokstukken zijn later als meteoriet op aarde terechtgekomen. Gassen in zulke meteorieten helpen wetenschappers vast te stellen dat ze van Mars komen.
19. Een Marsrover zoekt naar sporen van vroegere leefbare omstandigheden. Curiosity onderzoekt gesteente en bodem om te begrijpen of er ooit omstandigheden waren waarin leven mogelijk was. Een plek waar leven mogelijk was, is niet hetzelfde als bewijs dat er ook leven was.
20. Er is nog geen leven op Mars bevestigd. Onderzoekers zoeken naar aanwijzingen voor mogelijk vroeger leven, vooral op plekken waar ooit water aanwezig was. Tot nu toe is er geen bewijs gevonden dat er leven op Mars bestaat of heeft bestaan.
Veelgestelde vragen over Mars
Hoe lang duurt een reis naar Mars?
Een reis duurt meestal meerdere maanden. De reistijd hangt onder meer af van de stand van de planeten en de route van het ruimtevaartuig.
Zijn er mensen op Mars geweest?
Nee, er zijn nog geen mensen op Mars geland. Wel hebben onbemande ruimtevaartuigen en rijdende robots de planeet onderzocht.
Kun je Mars vanaf de aarde zien?
Ja, op geschikte momenten is Mars met het blote oog zichtbaar als een helder, roodachtig punt. Hoe helder de planeet lijkt, verandert doordat de afstand tussen Mars en de aarde wisselt.
Zie je Mars aan de hemel, dan kijk je naar een wereld met bevroren water, twee kleine manen en oude sporen van rivieren.
