Waarom heet pindakaas pindakaas?
Waarom heet pindakaas pindakaas als er geen kaas in zit? De naam komt van een ouder Surinaams product: een stevig blok gestampte pinda’s dat in plakken werd gesneden. Het leek daarmee op kaas. Toen de smeerbare versie later in Nederland bekend werd, kreeg die de bestaande naam pindakaas.
De naam begon bij een blok pinda’s
In Suriname maakte men al lang geleden blokken van fijngestampte pinda’s. Die werden pienda-dokoen genoemd. Anders dan de pindakaas die je nu uit een pot schept, was dit product stevig genoeg om in plakken te snijden.
In een woordenlijst uit 1783 vertaalden Duitse zendelingen de naam als pinda-käse. Daarin herken je het Duitse woord voor kaas. Via die benaming ontstond het Nederlandse woord pindakaas. Het woord bestond dus al voordat het smeerbare broodbeleg in Nederland op tafel kwam.
De overeenkomst met kaas zat in de vorm en de manier van eten, niet in de ingrediënten. Voor het blok werden pinda’s gebruikt, geen melk of kaas.
Waarom heet pindakaas pindakaas en geen pindaboter?
In het Engels heet het smeerbare beleg peanut butter, letterlijk pindaboter. Die naam past bij de zachte structuur: je kunt het op brood smeren, net als boter.
In Nederland was de naam boter wettelijk beschermd. Voor een product van pinda’s kon die naam niet zomaar worden gebruikt. Er was al een Nederlands woord voor een product van gestampte pinda’s: pindakaas. Dat woord werd ook voor het smeerbare beleg gebruikt.
De Nederlandse en Engelse naam leggen dus de nadruk op iets anders. Pindakaas verwijst naar de oudere, vaste vorm. Peanut butter verwijst naar de smeerbare structuur.
Zit er kaas in pindakaas?
Nee, gewone pindakaas bevat geen kaas. De basis bestaat uit fijngemalen pinda’s. Afhankelijk van het product kunnen daar andere ingrediënten aan zijn toegevoegd, zoals olie of zout.
Op het etiket kun je zien wat er precies in een pot zit. Het woord kaas vertelt je vooral iets over de geschiedenis van de naam, niet over de inhoud van je boterham.
