Waar komt baklava vandaan? De oorsprong van het zoete gebak
Waar komt baklava vandaan? De precieze oorsprong is niet met zekerheid aan één land toe te wijzen. Wel is duidelijk dat het gebak zich ontwikkelde in het Ottomaanse Rijk, waar het een plaats kreeg in de keuken. Tegenwoordig hoort baklava bij de eetcultuur van onder meer Turkije, Griekenland en landen in het Midden-Oosten.
Baklava bestaat uit dunne laagjes deeg met noten, overgoten met zoete siroop of honing. De verschillende landen waar je het gebak vindt, kennen ieder hun eigen varianten.
Waar komt baklava vandaan volgens de geschiedenis?
Het is lastig om precies te zeggen waar en wanneer baklava voor het eerst werd gemaakt. Gerechten met dun deeg, noten en zoetigheid bestonden al lang in verschillende delen van het gebied rond de Middellandse Zee en het Midden-Oosten. Zulke oudere gerechten zijn niet vanzelfsprekend hetzelfde als de baklava die we nu kennen.
De vorm met veel dunne deeglagen wordt vaak verbonden met de keuken van het Ottomaanse Rijk. Dat rijk omvatte ooit grote delen van Zuidoost-Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. In dat uitgestrekte gebied kwamen kooktradities bij elkaar en verspreidden gerechten zich tussen verschillende streken.
Daardoor is het moeilijk om de oorsprong van baklava op een moderne landkaart aan te wijzen. De landen die nu in het gebied liggen, bestonden niet allemaal in hun huidige vorm toen het gerecht zich daar verspreidde.
Is baklava Turks of Grieks?
Baklava is zowel in Turkije als in Griekenland een bekend traditioneel gebak. Dat betekent niet dat één van beide landen met zekerheid als geboorteplaats kan worden aangewezen. Turkse en Griekse keukens delen gerechten die al werden gemaakt in de tijd van het Ottomaanse Rijk.
Ook de naam wijst op een band met de Turkse taal: het woord baklava wordt in het Turks gebruikt en is in andere talen overgenomen. Een naam alleen bewijst niet waar een gerecht voor het eerst is ontstaan.
De bereiding verschilt per streek en per bakker. Turkse baklava wordt bijvoorbeeld vaak met pistachenoten of walnoten en suikersiroop gemaakt. In Griekse varianten vind je ook vaak walnoten en soms honing of specerijen. Die verschillen zijn niet altijd strikt: binnen beide landen bestaan meerdere recepten.
Baklava buiten Turkije en Griekenland
Je vindt baklava ook in het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika. De vulling en de smaak van de siroop kunnen per land of streek verschillen. Zo zijn er varianten met pistachenoten, walnoten of hazelnoten. Ook de vorm loopt uiteen: baklava kan bijvoorbeeld in ruiten worden gesneden of worden opgerold.
In Turkije is Gaziantep bekend om zijn baklava met pistachenoten. Die plaats in het zuidoosten van het land heeft een eigen traditie rond het gebak. Dat maakt Gaziantep een belangrijke plek voor Turkse baklava, maar niet automatisch de plek waar alle baklava is ontstaan.
Vraag je je af waar baklava vandaan komt, dan is het eerlijkste antwoord dus dat het gerecht een lange geschiedenis in het Ottomaanse gebied heeft. Van Turkije tot Griekenland en daarbuiten heeft die geschiedenis geleid tot verschillende manieren om hetzelfde zoete laagjesgebak te maken.
