De achterkant van de maan: zo ziet de kant die wij missen eruit
De achterkant van de maan is de helft van het maanoppervlak die vanaf de aarde grotendeels uit beeld blijft. Deze kant krijgt gewoon zonlicht, maar ziet er anders uit dan de vertrouwde voorkant: je vindt er veel kraters en weinig grote, donkere vlaktes.
Ruimtesondes en astronauten hebben de achterkant wel kunnen zien en fotograferen. Ook zijn er onbemande missies geland om het oppervlak te onderzoeken.
Waarom zien we de achterkant van de maan niet?
De maan draait in dezelfde tijd om haar as als om de aarde, waardoor ongeveer dezelfde kant naar ons toe gericht blijft. De achterkant ligt dus niet altijd op dezelfde plek in de ruimte, maar is wel steeds van de aarde af gericht.
Toch is de grens tussen de zichtbare en onzichtbare kant niet helemaal vast. Vanaf de aarde lijkt de maan een beetje te wiebelen. Daardoor kun je op verschillende momenten net voorbij haar rand kijken en kleine stukjes van de achterkant zien.
Hoe ziet de achterkant eruit?
Op foto’s valt meteen op hoeveel kraters er zijn. Het oppervlak is ruig en sterk gehavend door inslagen. Ook de voorkant heeft kraters, maar daar zie je met het blote oog grote donkere vlekken. Dat zijn vlaktes van gestolde lava, die maanzeeën worden genoemd. Er zit geen water in.
Aan de achterkant zijn veel minder van die donkere vlaktes. De maankorst is daar gemiddeld dikker, waardoor lava op minder plekken het oppervlak bereikte. Waarom de twee kanten zo verschillen, is nog onderwerp van onderzoek.
Een opvallend gebied op de achterkant is het Zuidpool-Aitkenbekken, een enorme inslagkrater. Onderzoekers hopen daar meer te leren over materiaal uit diepere lagen van de maan.
Is de achterkant van de maan altijd donker?
Nee. De achterkant krijgt net als de voorkant afwisselend zonlicht en duisternis. “Donkere kant van de maan” is daarom een misleidende naam: donker betekent in dit geval niet dat er nooit zon schijnt.
Als je vanaf de aarde een volle maan ziet, is de naar ons gerichte kant verlicht. Op dat moment ligt het grootste deel van de achterkant juist in het donker. Rond nieuwe maan is dat andersom: dan wordt vooral de achterkant door de zon verlicht.
Wie heeft de achterkant gezien en bezocht?
De Sovjetsonde Luna 3 maakte de eerste foto’s van de maanachterkant. Later zagen de astronauten van Apollo 8 als eersten deze kant met eigen ogen. In april 2026 vloog ook de bemanning van Artemis II langs de achterkant en maakte beelden.
Op de achterkant zijn onbemande ruimtevaartuigen geland. De Chinese missie Chang’e 4 was de eerste die daar een zachte landing maakte en zette een maanwagentje af. Chang’e 6 bracht later bodemmonsters van de achterkant naar de aarde.
Rechtstreeks contact met de aarde is lastig, omdat de maan zelf het radiosignaal blokkeert. Zulke missies gebruiken daarom een satelliet die berichten tussen de achterkant en de aarde doorgeeft.
Veelgestelde vragen
Kun je de achterkant van de maan met een telescoop zien?
Niet helemaal. Een telescoop vergroot het beeld, maar laat je niet om de maan heen kijken. Door het kleine schijnbare gewiebel zijn langs de rand wel delen zichtbaar die soms net tot de achterkant behoren.
Zijn er mensen op de achterkant van de maan geland?
Nee. Astronauten hebben de achterkant vanuit een ruimtevaartuig gezien, maar alle bemande maanlandingen vonden plaats aan de naar de aarde gerichte kant.
Wil je het verschil zelf bekijken? Vergelijk een foto van de maanachterkant met de volle maan: de achterkant heeft veel minder van de donkere vlekken die je vanaf de aarde herkent.
